yến sào là gì

Yến sào là gì

Posted by

Yến sào là gì?

Yến sào là từ Hán-Việt, ghép từ chữ “yến” là tên của loài chim yến sống ở ven biển vùng Đông Nam Á, và chữ “sào”có nghĩa là tổ. Yến sào là tổ của chim yến, còn gọi là tổ yến. Như vậy lời giải thích này cũng trả lời luôn cho câu hỏi tổ yến là gì?

yến sào là gì
Yến sào là gì

Loài chim yến Aerodramus Fuciphagus ở Việt Nam cho tổ ăn đươc, phân bổ từ Thanh Hóa đến Cà Mau. Yến sào Việt Nam_đặc biệt là yến sào Nha Trang Khánh Hòa từ xa xưa đã nổi tiếng là có chất lượng cao, được ưa chuộng trên thế giới.

Chim yến sống thành quần thể bầy đàn, trong tự nhiên chúng thường chọn làm tổ ở nơi vách núi cheo leo hiểm trở hoặc ở đảo vắng vẻ đảm bảo an toàn, che khuất, ít sự đe dọa của thú ăn mồi.

Chim yến có thể bay xa đến hàng trăm kilomet để đi kiếm ăn. Thức ăn của chim yến là các loài côn trùng có cánh bay trong không trung (kiến cánh, mối, ruồi muỗi, bọ rầy, cánh cứng, bọ xít, chuồn chuồn kim,…). Vùng kiếm ăn lý tưởng của chim yến là nơi có khoảng 50% diện tích cây thấp dưới 1m như đồng lúa, bụi cây; khoảng 30% diện tích cây cao trên 5m và khoảng 20% mặt nước thoáng.

Bước vào kỳ sinh sản, chim yến con trống cùng với chim mái làm tổ chung, những cặp đã trải qua sinh sản rồi thì cả hai chim bố mẹ cùng làm tổ. Vào thời kỳ sinh sản thì tuyến nước bọt phát triển mạnh phình to ra hai bên má. Chim yến tiết ra nước dãi từ hai tuyến nước bọt ở dưới lưỡi, sau đó dùng mỏ quẹt kéo một cách khéo léo để kết lại làm thành tổ cho chúng. Chim làm tổ cho đến khi đẻ trứng thì dừng lại, tuy nhiên thỉnh thoảng chúng vẫn quẹt vào chân tổ để gia cố cho tổ vững chắc. Thời gian trung bình để chim hoàn thành tổ là 45 ngày. Tổ hình bán nguyệt, được làm hoàn toàn bằng nước bọt màu trắng, kích thước tổ trung bình từ 45 mm đến 50mm.

yến sào là gì
Yến sào là gì

Sau khi làm tổ xong chim bắt đầu giao phối rồi đẻ trứng từ 5-8 ngày sau đó. Chim yến thường chỉ đẻ 2 quả trứng màu trắng vào lúc sáng sớm. Từ khi đẻ trứng đầu tiên, ban ngày chim trống và chim mái luân phiên nhau ấp trứng và đi kiếm ăn; vào ban đêm thì một con ấp, con còn lại bám trên thành tổ, chúng cũng hay đổi ca ấp cho nhau, một đêm đổi ca ấp khoảng 4 – 5 lần. Khi ấp trứng chim thường dùng mỏ để đảo trứng cho đều.

Do đặc tính sinh trưởng và phát triển của loài chim yến, trong tự nhiên tổ yến sào được làm cheo leo nơi vách núi trơn trượt hiểm trở. Người thợ khai thác phải làm giàn được kết thô sơ bằng tre và dây để leo lên cao thu hoạch gỡ tổ yến, có khi thu hoạch được sản phẩm ít ỏi không là bao mà phải bỏ mạng hoặc mang thương tật suốt đời. Yến sào thiên nhiên vì vậy rất đắt đỏ, từ xưa đã luôn là một món ăn xa xỉ chỉ dành để cống nạp cho bậc vua chúa.

yến sào là gì
Yến sào là gì
yến sào là gì
Yến sào là gì

Yến sào có phải là tổ của chim yến nuôi trong nhà ?

Đúng vậy, ngày nay nhờ ứng dụng những tiến bộ của bộ môn sinh vật học, người ta đã hiểu được đặc tính sinh trưởng và phát triển của loài chim yến, từng bước vận dụng thành công việc làm nhà yến ở nhiều vùng miền trong nước để tạo ra một môi trường “đất lành cho chim yến đậu làm tổ”. Nghề thu hoạch tổ yến sào dần dần trở thành nghề nuôi chim yến và tổ yến nuôi ngày càng phổ biến hơn cũng như có giá thành hợp lý hơn xưa rất nhiều

yến sào là gì
Yến sào là gì
yến sào là gì
Yến sào là gì

 

Chim yến nuôi trong nhà sinh sản quanh năm vì các cá thể không sinh sản cùng lúc như chim yến ở đảo; có những tháng tỷ lệ chim sinh sản cao hơn các tháng khác và tạo thành mùa thu hoạch trong năm. Số lần làm tổ và đẻ trứng của chim yến phụ thuộc vào phương pháp thu hoạch tổ, nếu sau khi chim làm xong tổ và chuẩn bị đẻ lần đầu, ta khai thác tổ không cho chim đẻ, ấp nở và nuôi chim con thì chim yến sẽ lập tức làm tổ lại. Chim yến có thể làm tổ nhiều lần. Tuy nhiên, người nuôi chim yến không khai thác tổ quá mức sợ làm ảnh hưởng đến chất lượng quần thể chim yến. Họ phải thu hoạch hợp lý để đàn chim yến phát triển và mạnh khỏe thì mới có thể khai thác yến sào lâu dài. Người nuôi chim yến phải luôn tâm niệm làm sao để bảo toàn và phát triển đàn chim yến, để cho chim yến bỏ đi nơi khác là điều “đại kỵ” cho người làm trong nghề này.

Như vậy mặc dù gọi là yến nuôi hay yến nhà, thực sự người ta chỉ cung cấp cho chim yến một môi trường thích hợp cho chúng làm tổ chứ hoàn toàn không can thiệp được gì vào thức ăn hay chất lượng của tổ yến sào.

Đã biết được yến sào là gì, giờ xin mời các bạn tìm hiểu cách phân loại yến sào trong bài viết các loại yến sào

 

Leave a Reply